كتب علي حق
اذا لم تجد ما تبحث عنه يمكنك استخدام كلمات أكثر دقة.
علي حق (كتاب)
علي حق:
خوانشی ساختارگشایانه در هنجارمندی تاریخی و تجسم عملی
تألیف: ناظم مجبل
فهرست
مقدمه: مسئله معرفتی و محوریت متن 1
بخش اول: چارچوب نظری و فلسفی مفهوم "حق" 4
فصل اول: تحلیل زبانی و منطقی مفهوم حق و چرخش 4
فصل دوم: علی و حق نظری (منظومه معرفتی و خط قرآنی) 8
فصل سوم: ابعاد کلامی و جدل اعتقادی درباره عصمت و امامت 10
بخش دوم: کاربرد عملی و هنجارمندی تاریخی 11
فصل چهارم: حق عملی و شواهد تاریخی استوار 12
فصل پنجم: رفتار سیاسی و عدالت اقتصادی 13
فصل ششم: معیار تاریخی و قطب آسیاب حق 14
نتیجهگیری و دستاوردهای کلی 15
مقدمه: مسئله معرفتی و محوریت متن
حدیث شریف نبوی «علیٌّ مع الحقِّ والحقُّ مع عليٍّ، يدور معه حيثما دار» (علی با حق است و حق با علی است، هر جا که او بچرخد، حق نیز با او میچرخد) یکی از دلالتمندترین متون در ساختار هدایت اسلامی به شمار میرود. این متن تنها به بیان یک فضیلت شخصی بسنده نمیکند، بلکه یک رابطه ساختاری بینظیر میان ذات انسانی (تجسمیافته در شخص امام علی بن ابیطالب) و مفهوم "حق" به عنوان یک ارزش مطلق ایجاد میکند. با این حال، پژوهشگر بیطرف درمییابد که این متن با تمام ابعاد معرفتی، رفتاری و تاریخیاش از سوی امت در مسیر عمومی خود چندان جدی گرفته نشده است، که این امر به محدود شدن دلالتهای آن در چارچوبهای تنگ و نادیده گرفتن ابعاد فلسفی و عملی آن انجامیده است.
این پژوهش از یک مسئله بنیادین آغاز میشود: حق در واقعیت عملی چگونه میچرخد؟ و چگونه فرد به معیاری تبدیل میشود که حق با او سنجیده میشود، به جای آنکه حق معیاری برای سنجش فرد باشد؟ پاسخ به این پرسش نیازمند ساختارگشایی روشمند حدیث در سه بُعد درهمتنیده است:
● بُعد معرفتی (حق نظری): تطابق دستگاه فکری و روششناختی امام با حق الهی در اصول عقاید و شریعت.
● تجسم رفتاری و سیاسی (حق عملی): ترجمه این حق به مواضع تاریخی استوار و سیاستهای عادلانهای که تن به سازش نمیدهند.
● بُعد هنجاری تاریخی: که امام را به محور و قطب آسیابی برای شناخت جبهه حق در بستر فتنهها و درگیریهای پیچیده تبدیل میکند.
بر اساس این ابعاد، این کتاب به دو بخش اصلی تقسیم شده است: بخش اول به تدوین چارچوب نظری و فلسفی مفهوم حق و بررسی دلالتهای کلامی و منطقی تلازم و چرخش اختصاص دارد، در حالی که بخش دوم به پیگیری کاربردهای عملی و هنجارمندی تاریخی در سیره امام و رفتار سیاسی و اقتصادی ایشان میپردازد.
بخش اول: چارچوب نظری و فلسفی مفهوم "حق"
فصل اول: تحلیل زبانی و منطقی مفهوم حق و چرخش
مبحث اول: تفکیک زبانی و اصطلاحی واژه "حق"
مفهوم "حق" در زبان عربی حول معانی ثبات، وجوب، استقرار و تطابق با واقعیت میچرخد. گفته میشود: «حَقَّ الأمرُ» یعنی ثابت و صحیح شد. در اصطلاح فلسفی و کلامی، حق بیانگر حکمی است که با واقعیت تطابق دارد و در برابر باطل و گمراهی قرار میگیرد. هنگامی که بیان نبوی شخصی را توصیف میکند که "با حق" است، این واژه مستقیماً به این معناست که این شخص در حالت پیوند دائم و تطابق کامل با ثوابت وجودی و تشریعی است که خداوند سبحان اراده کرده است.
